zet je zaak zen onderweg in de kijker

Transcraniële Magnetische Stimulatie (TMS)

Transcraniële Magnetische Stimulatie (TMS) is een erkende behandeling tegen depressie. Bij TMS wordt een magnetische spoel tegen de hoofdhuid geplaatst. Die spoel genereert korte magnetische pulsen die bepaalde hersengebieden stimuleren die betrokken zijn bij stemming en depressie.

TMS is geen wondermiddel en werkt niet voor iedereen, maar het is een serieus wetenschappelijk onderbouwde behandeling die steeds vaker wordt ingezet bij moeilijk behandelbare depressie.

Voor veel mensen met een eerste of mildere depressie zijn psychotherapie, medicatie of een combinatie daarvan de eerste keuze. TMS wordt vaak overwogen wanneer één of meer antidepressiva onvoldoende hebben geholpen of te veel bijwerkingen geven. Bij ernstige of langdurige depressie wordt TMS vaak toegevoegd aan bestaande behandeling in plaats van deze volledig te vervangen.

Onderzoek toont aan dat:

  • een aanzienlijk deel van de patiënten een duidelijke verbetering ervaart
  • sommige patiënten zelfs in remissie gaan (de depressieve symptomen verdwijnen grotendeels)
  • de effecten maanden kunnen aanhouden, soms met onderhoudsbehandelingen


Je kan TMS zien als een extra hulpmiddel waarbij de drie benaderingen elkaar kunnen aanvullen. Omdat depressie meestal zowel biologische als psychologische componenten heeft, vullen deze behandelingen elkaar vaak aan in plaats van elkaar te vervangen.

  • medicatie beïnvloedt de chemische signaaloverdracht in de hersenen
  • psychotherapie helpt gedrag en denkpatronen veranderen
  • TMS probeert de activiteit van specifieke hersennetwerken te beïnvloeden

TMS versus psychotherapie

situatie vaak meest logische keuze
eerste depressieve episode psychotherapie, medicatie of een combinatie
lichte tot matige depressie psychotherapie vaak een goede eerste optie
ernstige depressie medicatie, vaak gecombineerd met psychotherapie
onvoldoende effect van antidepressiva TMS wordt een interessante optie
veel last van medicatiebijwerkingen TMS kan aantrekkelijk zijn
terugval voorkomen op lange termijn psychotherapie biedt vaak de meeste beschermende vaardigheden
complexe of hardnekkige depressie combinatie van TMS, medicatie en psychotherapie kan het krachtigst zijn

behandeling

  • is niet-invasief (geen operatie)
  • vereist meestal geen verdoving
  • gebeurt terwijl je wakker bent
  • duurt vaak 20 tot 40 minuten per sessie
  • wordt doorgaans meerdere keren per week gegeven gedurende enkele weken

bijwerkingen

  • hoofdpijn
  • gevoeligheid van de hoofdhuid
  • lichte duizeligheid
  • vermoeidheid na een sessie
Een ernstige bijwerking zoals epilepsie is zeer zeldzaam wanneer de behandeling volgens de richtlijnen wordt uitgevoerd.

TMS versus antidepressiva

aspect TMS antidepressiva
werking magnetische stimulatie van specifieke hersengebieden veranderen de beschikbaarheid van neurotransmitters zoals serotonine en noradrenaline
toediening behandelingen in een kliniek, meerdere keren per week dagelijkse medicatie
begin van effect vaak na enkele weken vaak na 2–6 weken
bijwerkingen meestal hoofdpijn, gevoeligheid van de hoofdhuid, vermoeidheid mogelijk misselijkheid, gewichtstoename, seksuele problemen, slaperigheid, emotionele afvlakking
systemische effecten nauwelijks, omdat de stimulatie lokaal is werken in het hele lichaam
praktisch gemak vereist regelmatige afspraken gemakkelijk thuis in te nemen
effect bij therapieresistente depressie kan effectief zijn wanneer medicatie onvoldoende werkt effect neemt af wanneer meerdere middelen hebben gefaald
risico op afhankelijkheid geen geen verslavingsrisico, maar stoppen kan ontwenningsverschijnselen geven
beschikbaarheid beperkter aantal centra breed beschikbaar via huisarts of psychiater

TMS versus psychotherapie

aspect TMS psychotherapie
werking beïnvloedt hersennetwerken rechtstreeks via magnetische stimulatie verandert denkpatronen, emoties en gedrag
actieve inzet patiënt relatief weinig tijdens de sessie vereist actieve deelname en oefening
focus biologische component van depressie psychologische en sociale factoren
snelheid van behandeling intensief traject over enkele weken vaak maandenlange begeleiding
vaardigheden voor de toekomst leert op zichzelf weinig nieuwe vaardigheden leert copingstrategieën en terugvalpreventie
geschikt bij ernstige concentratieproblemen vaak wel kan moeilijker zijn wanneer iemand zeer depressief is
duurzaam effect kan aanhouden, soms onderhoud nodig kan langdurig voordeel geven door aangeleerde vaardigheden
bijwerkingen hoofdpijn, gevoeligheid van de hoofdhuid soms tijdelijke emotionele belasting tijdens het proces
beschikbaarheid gespecialiseerde centra breed aanbod van psychologen en psychotherapeuten

lees je dagelijkse horoscoop

ontdek je astrologisch teken