doorzoek de site
Typ hierboven je zoekterm en klik op het icoontje. Ben je op zoek naar de betekenis van je droom, typ dan enkel het onderwerp in en niet "betekenis droom over ...".
Mentalization-Based Treatment (MBT) is een psychotherapeutische behandelmethode die oorspronkelijk ontwikkeld werd voor mensen met een borderline persoonlijkheidsstoornis (BPS), maar tegenwoordig ook wordt toegepast bij andere psychische problemen waarbij emotieregulatie, relaties en zelfbegrip verstoord zijn. De behandeling richt zich niet primair op symptoombestrijding, maar op het versterken van dit mentaliserend vermogen.
Mentaliseren is het vermogen om eigen gedrag en dat van anderen te begrijpen in termen van onderliggende mentale toestanden, zoals gedachten, gevoelens, wensen, intenties, verwachtingen, overtuigingen of behoeften. Mentaliseren betekent dus beseffen dat:
- mensen een innerlijke wereld hebben
- die innerlijke wereld gedrag beïnvloedt
- je die wereld nooit volledig kunt kennen
MBT gaat ervan uit dat veel psychische problemen ontstaan wanneer iemand onder emotionele druk het vermogen verliest om zichzelf en anderen te begrijpen in termen van gedachten, gevoelens en intenties. Daardoor is MBT vooral sterk bij persoonlijkheidsproblematiek, relationele moeilijkheden, emotie regulatieproblemen en hechtingsgerelateerde klachten, en wordt het wereldwijd beschouwd als een van de belangrijkste behandelingen voor borderline persoonlijkheidsstoornis. Bij ernstige cognitieve beperkingen kan MBT moeilijker toepasbaar zijn gezien er geen reflectievermogen is.
MBT lijkt vooral passend wanneer iemand
- voortdurend relationele conflicten ervaart
- anderen snel verkeerd interpreteert
- moeite heeft emoties te begrijpen
- last heeft van verlatingsangst
- intense relaties heeft
- sterk reageert op afwijzing
- problemen heeft met identiteit of zelfbeeld
theoretische achtergrond
hechtingstheorie
Kinderen ontwikkelen hun vermogen om zichzelf en anderen te begrijpen via veilige relaties met verzorgers. Bij onveilige hechting kunnen problemen ontstaan in
- zelfbeeld
- vertrouwen
- emotieregulatie
- relaties
ontwikkeling
Mentaliseren ontwikkelt zich geleidelijk. Onder stress kan dit vermogen tijdelijk wegvallen. Dat geldt voor iedereen. Bij sommige mensen gebeurt dit
- sneller
- vaker
- ernstiger
neurobiologie
Sterke emotionele activatie vermindert het vermogen tot mentaliseren. Wanneer het stresssysteem overactief raakt
- wordt denken minder flexibel
- ontstaan zwart-wit interpretaties
- neemt impulsiviteit toe
kernidee
Volgens MBT zijn veel psychische problemen te herleiden naar het verlies van mentaliserend vermogen onder emotionele druk. Dit leidt tot misverstanden, conflicten, impulsief gedrag of relationele problemen.
| niet-mentaliseren | mentaliseren |
|---|---|
| je emoties zijn het probleem | je oefent het vermogen om emoties te begrijpen |
| hij haat me | misschien heeft hij stress |
| ik heb iets verkeerd gedaan | misschien heeft hij mijn bericht verkeerd geïnterpreteerd |
| hij doet dit expres | ik weet eigenlijk niet wat er speelt |
Typische MBT-vragen:
- Wat ging er door je heen?
- Wat denk je dat er bij de ander speelde?
- Hoe zeker ben je daarvan?
- Zijn er andere verklaringen mogelijk?
gebruik
borderline
Kenmerken:
- instabiele relaties
- verlatingsangst
- impulsiviteit
- emotionele ontregeling
- identiteitsproblemen
depressie
Vooral wanneer:
- relationele problemen centraal staan
- emoties moeilijk begrepen worden
symptomen mentalisatieproblemen
emotioneel
- sterke stemmingswisselingen
- intense emoties
- moeilijk kalmeren
cognitief
- zwart-wit denken
- snelle conclusies
- achterdocht
relationeel
- misverstanden
- jaloezie
- verlatingsangst
- conflictgevoeligheid
gedragsmatig
- impulsiviteit
- woede-uitbarstingen
- zelfbeschadiging
teleologische modus
Alleen concrete acties tellen, zoals "Hij houdt alleen van mij als hij voortdurend bewijst dat hij van mij houdt."
pretend mode
Veel praten over gevoelens zonder echte emotionele verbinding. Je analyseert emoties intellectueel maar voelt ze nauwelijks.
psychische equivalentie
Gedachten voelen als absolute werkelijkheid. "Ik voel me waardeloos." wordt "Ik ben waardeloos."
lees boek
ontdek alle boeken
informatief platform dat je terug op weg wil helpen naar wie je altijd bent geweest - geniet van jezelf
© 2010-2026 Lichaam en Geest - alle rechten voorbehouden
door het bezoeken van deze site ga je expliciet akkoord met het plaatsen van analytische cookies
disclaimer, cookies & privacy - hosting